Premio de Ensayo Gala do Libro Galego 2020.Este libro nació con el encargo de servir como introducción a la literatura para quien desee asomarse a ella. Por el camino, sin embargo, Suso de Toro se desprende del corsé del ensayo para ofrecernos la posibilidad de participar en un diálogo: con los muertos -y por sus páginas desfilan Joyce, Proust, Woolf o Rosalía de Castro-, con nosotros mismos -entrenando nuestra conciencia crítica de lectores y liberándonos de la culpa canónica: se puede no haber leído hasta el final La montaña mágica, de Thomas Mann-, y con él, con el escritor que conoce a fondo su oficio y que reconstruye su propia carrera literaria para encontrar en sí las claves de lo que hace a quien escribe un autor: los ritos de paso, el vínculo con la propia lengua, las traiciones a que obliga el mercado, la relación con la sociedad, con la comunidad lectora viva y con la posteridad, y la alquimia que convierte en obra literaria el sustrato de lo real y lo imaginado. Al fin y al cabo, como él mismo dice, «cualquier cosa puede ser una semilla inesperada para la literatura si se da la coincidencia de que nosotros seamos la tierra apropiada».

Tapa dura

Tapa blanda

Español

Alianza Editorial

Alianza Libros Singulares

Dentro de la literatura

Suso de Toro comenzó a escribir, inicialmente, la historia de una familia de rasgos insólitos, que a través de generaciones acumulaba libros y protegía figuras de la cultura y de la política gallegas, como Rosalía de Castro y su marido Manuel Murguía, o Castelao y Rafael Dieste. Lo que era una novela familiar, a través de las personas del cirujano Ángel Baltar y sus dos hijos Antonio y, particularmente, Ramón, poco a poco se va transformando en una persecución en la que el narrador se ve atrapado, investigando fascinado esa presa esquiva. Un Ramón Baltar clandestino y en penumbra. En "Un señor elegante", definida como novela de no ficción, nos vemos atrapados en esa persecución a través de la génesis (¿o revelación?) del personaje y de una historia, la de la ética de la resistencia. Un sueño republicano y un relato del siglo XX europeo vivido en Galicia y en España; una visión muy distinta, alegre y resistente, de nuestro pasado.Suso de Toro (Santiago, 1956), es licenciado en Arte Moderna y Contemporánea y uno de los principales exponentes literarios de las actuales letras gallegas. Cultiva la novela, el relato y el ensayo, así como el periodismo. Su extensa obra literaria ha sido reconocida con distintos premios de entre los que cabe destacar el Nacional de Narrativa por su novela "Trece campanadas", también llevada al cine; el de la Crítica, por "Tic-Tac" y "No vuelvas"; el de la Crítica de Galicia por "Polaroid" y "Siete palabras"; y el Blanco Amor por "Calzados Lola". En Alianza Editorial, además de "Un señor elegante", están publicadas, "Siete palabras", "Trece campanadas", "Sonámbulos" y "Fuera de sí". También ha escrito libros periodísticos y de ensayo.

Un señor elegante

Tras visitar a su padre en la residencia, el neurocirujano Ricardo Marzoa se siente sobrepasado, fuera de sí. Le pesa todo lo que lleva arrastrando sobre sus espaldas: muchos años, muchas vidas que pasaron por sus manos y, también, alguna muerte reciente. Está atravesando un momento profesional un tanto humillante y su situación personal parece bastante confusa. Su vida está cambiando vertiginosamente y precisa de ayuda urgente de un psicoterapeuta. Ha llegado el momento de romper con todo lo que le rodea, tanto en el aspecto familiar como laboral.  La de Ricardo Marzoa es sin duda una historia de conflictos e intriga que merece ser contada. Suso de Toro nos ofrece en " Fuera de sí " una narración memorable y sin concesiones sobre la identidad familiar y los sentimientos de pérdida y culpa. Cuestiones que, con la precisión y lucidez que le caracterizan como escritor, ya empezó a explorar en algunas de sus obras más emblemáticas, publicadas por Alianza Editorial.

Alianza Literaria (AL)

Fuera de sí

Dos germans viuen amb el seu pare, envoltats de secrets i silencis, en una casa totalment aïllada del món exterior. De vegades, quan arriba la nit, se senten veus misterioses que vénen de les golfes, sempre tancades i prohibides. Fora hi ha una amenaça per a tots ells, un perill que només el seu pare coneix. Un dia, la reclusió que pateixen es veu alterada, i el seu pare els fa una advertència que els marcarà per sempre: «Imagineu que la vostra ombra se separa de vosaltres i cobra vida. Per força arribarà un moment que tindreu problemes».

Edicions Bromera, S.l.

L'ombra caadora

Sentim parlar cada dia sobre la concepció de l'Estat espanyol, i els ciutadans tenim el dret -i fins i tot l'obligació- d'opinar-ne. En aquestes pàgines -continuació lògica d'Espanyols tots-, Suso de Toro, ciutadà com-promès i crític, explica com podem cons-truir entre tots una altra idea d'Es-panya, més integradora i tolerant. La mons-truositat dels atemptats de l'11-M i la victòria de Zapatero marquen un abans i un després que permet a l'autor parlar també d'altres temes que el preocupen, com ara el referèndum sobre la Constitució Europea, els crims contra el poble palestí, la violència contra les dones, la societat ca-talana...Una altra idea d'Espanya és un llibre combatiu, ideològic i incòmode que tracta d'analitzar la vida social i política que ens envolta, comprendre-la i criticar-la. I també fer-hi propostes. Tal com ens confessa en el pròleg, «només un període polític extraordinari m'ha arrencat aquests llibres imprevistos». I conclou: «Espero que sigui el darrer d'aquesta mena».

Una altra idea D'espanya

A familia Baltar atesoura un sorprendente patrimonio cultural e humano. Atraído polo insólito perfil dalgún dos seus membros, o escritor Suso de Toro realiza unha indagación para reconstruír a historia dunha familia que, en distintos momentos, protexe a Rosalía de Castro e Murguía e logo á familia Castelao ou a Dieste.Tras manexar materiais froito dun intensísimo traballo de documentación, Suso de Toro ofrécenos unha novela abraiante, que aglutina unha síntese persoal de novela río, histórica, psicolóxica e novela de ideas. É unha narración que chega do século XIX e atravesa o século XX galego, español e europeo. Unha historia radicalmente local e ao tempo europea.Un señor elegante é, sobre todo, unha novela de investigación: a persecución dunha figura descoñecida que se vai manifestando ata apoderarse de todo o libro e descubrirnos un personaxe comprometido co seu tempo, coa xente e co país. Alguén dunha enorme dimensión ética. A figura dese Baltar lémbranos, desde a penumbra, que ademais da aceptación da derrota e da pura supervivencia dos vencidos, tamén houbo resistencia e disidencia. Esta é unha memorable novela de non ficción que demostra que existiu unha outra Galicia vital, alegre e afirmativa, moi distinta da que nos contaron.

Gallego

Edicións Xerais

Nesta obra, o escritor Suso de Toro segue os pasos de Ana Pontón, dende a súa infancia até a actualidade, dende aquela nena até esta muller que é observada por moita xente, desvelando a súa personalidade e o seu traballo diario. Trátase do retrato en movemento dunha persoa e dunha personaxe que resultan unha novidade para o noso país. Na súa voz destílanse as experiencias do nacionalismo galego, de xeracións de persoas comprometidas cunha causa que se visibiliza como froito dunha estirpe das mulleres galegas. Esta crónica de Suso de Toro acompaña a ilusión de centos de cidadás e cidadáns que ven en Ana Pontón a líder indiscutible que agarda gobernar Galiza como consecuencia dunha historia de resistencias e de afirmacións de liberdade; esa figura propia dun tempo novo en que as expectativas van da man dunha muller.

Edicions Xerais

Descubrindo ana ponton

Este libro quere ser unha introdución á literatura, aínda que tamén debe ser o relato da conformación dun escritor. Porque escribir literatura é un oficio severo que conforma a persoa, porque un escritor é unha persoa conformada na súa natureza por ese oficio da palabra. Esta é unha visión personalísima da experiencia literaria, que Suso de Toro quixo compartir. En palabras do propio autor, «escritores e escritoras evolucionan como persoas, no curso do tempo, e como creadores literarios, no curso da súa obra e das súas porfías estéticas. Hai algún momento en que un olla atrás e hai algún momento posterior en que un comprende que a tarefa está feita: aí é cando semella natural compartir, repartir ou, simplemente, contar o vivido e o aprendido».

Dentro da literatura

"Unha rosa é unha rosa (Unha comedia de medo)" é unha traxicomedia onde non falta nin o humor, nin a aceda crítica á sociedade contemporánea. A vella Rosa reparte a súa herdanza en tres partes, entre os seus dous sobriños, Pololo e Adela, e a filla doutra sobriña xa morta. A vella Rosa é seguidora na televisión dos telefilmes do detective tenente Colombo, do que sabemos da súa ascendencia galega. A morte da vella Rosa, en estrañas circunstancias, desencadeará unha divertidísima trama de enredo, parodia da ambición desmedida da sociedade actual, que rematará cunha inevitable hecatombe tráxica.Os diálogos chispeantes, a presenza da sociedade mediática actual (concibida como un diálogo ermanente coa televisión) e a crítica máis mordaz á sociedade da «comodidade e da ambición» fan desta raxicomedia de Suso de Toro unha lectura absolutamente recomendable.

Unha rosa e unha rosa

Unha viaxe ao corazón dunha civilización desaparecida na brétema do tempo polos camiños da Historia e da Literatura. Un libro que mostra, a través dos ollos dun escritor contemporáneo, a cultura de guerreiros relixiosos e unha épica poderosa que aínda latexa oculta dentro da cultura occidental. Unha aproximación á grande epopea dos celtas irlandeses que durmiu semiagochada e dispersa durante séculos. Lugh, Breogán, Cú Chulainn, Finn, deuses, semideuses e heroes. O pálido rei Artur, o que desapareceu no océano celta rumbo á illa de Avalon, segue seducindo os europeos máis soñadores. NÆO país da brétema recóntanse os latexos da alma celta desde a orixe, entre as brumas do mito e a lenda, ata o respirar das novas gaitas actuais. O embruxo dunha cultura que atrae inevitablemente os habitantes dun tempo que quere mitos, e dunha cultura que desconfía da maxia e do misterio. Desta obra xurdiu a necesidade de escribir un libro posterior, Morgún (Xerais, 2003).

O país da brétema

Este libro naceu da envexa e das soidades de quen perdeu a relixión. Da falta da palabra sagrada e do ritual, da falta da linguaxe. Naceu de quen sabe que o oficio de escribir lle deu confianza no poder das palabras. Fiando nese poder máxico, Suso de Toro ofrece a posibilidade de ordenar as nosas vidas e vivir ritualmente os momentos necesarios, dándolles así sentido e transcendencia: o nacemento, o nome que levamos, a despedida de quen marcha, o casamento, os coidados, os lugares especiaisà Estar orfos dun deus obríganos a procurarmos a maxia e o divino necesarios para unha vida ser vivida. Humildar é unha procura.

Humildar

Luz asiste a un curso de creación literaria e decátase de que descoñece a verdadeira historia da súa familia, da súa vida, polo que decide utilizar a escrita literaria para reconstruíla. A investigación e o proceso de documentación que leva a cabo para crear esa súa novela vital vaille ir desvelando datos e acontecementos que xa estaban aí e agardaban agochados e silenciosos nalgún lugar da memoria. A reflexión sobre a literatura, o descubrimento de segredos familiares que proceden de tempos dunha guerra civil destrutiva a todos os niveis e a reconfiguración da propia identidade son os asuntos que se tratan en «Conta, Sherezade», unha novela que se vai construíndo mentres se le. Suso de Toro sorpréndenos cunha historia en que a literatura se converte en protagonista da propia novela e nun medio para comprender a vida.

Conta, sherezade

Esta novela, que ensaia unha nova e polémica interpretación da historia recente de Galicia, consegue xuntar os personaxes de Ramón Piñeiro e de Castelao coa intención de que afronten a verdade do que ocorreu cando o mozo Ramón Piñeiro non agardou por Castelao en París.O autor da entrevista imaxinada en que se basea toda a narración pon o foco en aspectos culturais, políticos e mesmo persoais dos protagonistas, e evidénciase que, en moitos casos, a construción histórica dos personaxes difire da realidade dos feitos que sucederon.As explicacións sobre contas pendentes que Ramón Piñeiro ofrece nesta novela, respondendo a algunha pregunta incómoda, van deconstruíndo a súa propia figura, que se considera consolidada por unha parte da sociedade galega.Cun ton ameno e moi accesible, mais sen renunciar ao tratamento en profundidade que o tema require, Suso de Toro constrúe un relato esclarecedor dun momento crucial da nosa historia. Unha reivindicación do que puido ser e do que aínda pode ser. E unha rebelión contra o designio de que sexamos «Terra de sacrificio».

Terra de sacrificio

Dous irmáns reencóntranse na cidade para repartir a herdanza da nai, unha muller temida e case meiga que marcou alá na aldea de orixe as súas vidas como unha sombra inevitable. Os dous, Abelardo (home honrado e ferido dende a infancia) e Sindo (trapalleiro e sedutor, vividor nato e sempre a un paso da ruína), percorren bares, confesións e vellos resentimentos nun día que se vai volvendo cada vez máis negro. Todo estoupa cun Land Rover ás escuras, dúas siluetas proxectadas na parede e un golpe seco que cambiará para sempre o destino dos irmáns. «Land Rover» é unha novela brutal e hipnótica sobre feridas familiares que non dan curado. Volve este clásico moderno de Suso de Toro na súa máxima potencia narrativa. Entre o presente e un pasado que persiste como un maleficio.

Land Rover

"Tac Tac Tac" é o resultado excepcional dun proxecto excepcional. En 2017 Suso de Toro implicou oito escritoras e escritores para escribiren un texto en Númax cunha vella Olivetti, unha máquina de escribir en desuso que atesoura canda si o sabor de todo un tempo. Eran Margarita Ledo, Manuel Rivas, Xabier P. DoCampo, Marina Mayoral, Susana Sánchez Aríns, Pedro Feijoo, Xabier Queipo e o propio Suso de Toro."Tac Tac Tac", publicado por Xerais, é unha edición limitada, numerada e asinada que reproduce, tal cal, aqueles textos mecanografados, para que, como di Suso de Toro no limiar, sintamos "a presenza das cousas, a aura do papel riscado a mantenta coa tinta". Un libro fetiche, un libro único.

Tac tac tac

Velaquí a saga dos Baltar coa presenza dos seus obxectos e mobles vividos, coa seducción dos seus retratos, co engado dos seus filmes familiares, coa memoria dos seus lugares amados. Coa forza da cultura, da política, da medicina: DEBER DE BALTAR.[Catálogo da exposición inspirada na novela "Un señor elegante" de Suso de Toro. Comisario e deseñador: Pepe Barro.]

Deber de baltar

A través dun argumento sinxelo e concentrado, "Ambulancia" relata a historia fatal de Petete e Pequeno, dous delicuentes que se atopan en situación precaria e que atracan unha gasolineira ao día seguinte de abandonaren o cárcere de Monterroso. Estamos diante dunha novela entretida e desgarradora, na que os personaxes e as súas paixóns se moven pola cidade de Compostela coma se fose un fervedoiro de violencia e dureza, de vida e morte. "Ambulancia" rende homenaxe á novela negra americana, con personaxes sinistros, sempre á beira do perigo. Unha novela trepidante, de violencia estrutural."Unha novela negra e redonda que, unha vez finalizada, deixa tan bo sabor de boca que invita á lectura..." (Vicente Araguas)""Ambulancia" continúa sendo un magnífico relato criminal de primeira orde. Entretemento puro." (Diego Ameixeiras)

Ambulancia

Xa van dez anos dende que se publicara "Tic-Tac" por primeira vez, unha obra que o seu autor, Suso de Toro, definiu entón nalgunha entrevista cos epítetos"perturbadora", "patética" e sinistra, e que supuxo un terremoto nas axitadas augas literarias galegas. A presente de Xerais, é a edición definitiva, revisada polo autor, dun texto que se converteu en clásico contemporáneo da narrativa galega. Un volume que inclúe, ao seu remate, o texto "Autopsia. (Epílogo á inglesa)", preparado por Antonio Francisco Pedrós-Gascón, profesor de The Ohio State University, que constitúe un lúcido e esclarecedor estudo sobre toda a obra narrativa de Suso de Toro e sobre a trascendencia de Tic-Tac na conformación do corpus narrativo galego contemporáneo. "Tic-Tac" é unh "grande puzle", como o define X. González Gómez, formado polas narracións orais ou escritas de Nano,ás que de cando en vez se engaden textos de terceiros, como Isidro, o seu irmán, ou supostos anacos de revistas, manuais (à) "Tic-Tac" é unha corrosiva obra moral que entra a dozura cómica e a acedume tráxica reclama o retorno á natureza, é o froito dunha conciencia descrida, unha conciencia moderna, que non pode aceptar os dogmas de fe e non busca presentarnos a "Realidade", senón unha "realidade": a de Nano, o peculiar personaxe principal e narrador da obra.

Tic tac

Trece badaladas

Suso de Toro relata un episodio descoñecido até o momento da biografía de Joseph Haydn: un desvío da ruta que o levaba a Londres e que lle permitiu coñecer o reino galego.Haydn descobre a nosa gastronomía, a nosa lingua, a música que se tocaba naquel momento en Compostela, e tamén deixa a súa influencia nos músicos do momento. Un acontecemento que imprimiu unha pegada sentimental na memoria do gran compositor.Todo o que relata o autor conta con documentación da época, excepto a propia visita do músico, da cal non hai constancia certa.

O segredo de joseph haydn

Tras visitar o seu pai na residencia, o neurocirurxián Ricardo Marzoa está sobrepasado, fóra de si, pésalle en exceso todo o que leva ao lombo: moitos anos, moitas vidas que pasaron polas súas mans e, tamén, algunha morte recente. Está atravesando un momento profesional moi humillante e semella que tamén se atopa confuso coa súa situación persoal. Acaba de armar unha boa lea no hospital, a súa vida muda radicalmente e precisa da axuda urxente dun psicoterapeuta. O seu caso ten moito que ver coas relacións filiais e os conflitos coa autoridade e supón unha enorme carga moral nun momento en que rompe con todo o que o rodea. A de Ricardo Marzoa é, sen dúbida, unha historia conflitiva e chea de intriga que merece ser contada. Suso de Toro ofrece en " Fóra de si " unha narración memorable e sen concesións arredor da identidade familiar, da perda e da culpa, continuando a liña iniciada en obras fundamentais no seu catálogo como " Calzados Lola " , " A sombra cazadora " , " Home sen nome " ou " Sete palabras " . A agardada volta á novela dun clásico do noso tempo.

Fóra de si

Catuxa fala co fantasma do seu pai despois de que morrera no despacho da súa xestoría, probablemente asasinado por un cliente violento que se dedicaba ao narcotráfico. O fantasma encárgalle que lle entregue a Xermán, de quen lle di que é o seu medio irmán e do que Catuxa nada sabía, unha importante cantidade de cartos se colabora con ela na descuberta do autor do crime. &quot; Conta saldada &quot; iníciase como unha historia de fantasmas, desenvolvéndose como unha novela trepidante de intriga e acción na que dous rapaces de ambientes sociais moi diferentes asumen os riscos de desentrañar as misteriosas circunstancias da morte do pai, nunha indagación onde tamén mudarán os seus sentimentos ás portas da idade adulta. Este feito, aparecido de improviso nas súas vidas, levaraos a descubrir, como no Hamlet de Shakespeare, que quizais ningún dos dous é como pensaba ser e que deben tomar decisións.

Dentro de la literatura (2022)

Un señor elegante (2021)

Fuera de sí (2018)

L'ombra caadora (2005)

Una altra idea D'espanya (2005)

Un señor elegante (2020)

Descubrindo ana ponton (2023)

Dentro da literatura (2019)

Unha rosa e unha rosa (2023)

O país da brétema

Humildar (2017)

Conta, sherezade (2025)

Terra de sacrificio (2025)

Land Rover (2026)

Tac tac tac (2022)

Deber de baltar (2022)

Ambulancia (2023)

Tic tac (2003)

Trece badaladas (2008)

O segredo de joseph haydn (2024)

Fóra de si (2018)

Conta saldada (2017)